Archive for the Ιστορία Category

Ο Σύλλογος Μικρασιατών-Κωνσταντινουπολιτών Λαυρεωτικής τίμησε την ημέρα Εθνικής Μνήμης της Μικρασιατικής καταστροφής

Posted in Δήμος Λαυρεωτικής, Εξωραϊστικοί - Πολιτιστικοί - Εθνικοτοπικοί σύλλογοι, Ιστορία, Λαύριο on 15/09/2014 by Αττικός Παρατηρητής

mikrasiates-layriou-genoktonia1

mikrasiates-layriou-genoktonia2

mikrasiates-layriou-genoktonia6

mikrasiates-layriou-genoktonia8Ο Σύλλογος Μικρασιατών-Κωνσταντινουπολιτών Λαυρεωτικής τίμησε και φέτος την ημέρα Εθνικής Μνήμης της Μικρασιατικής καταστροφής.
Στις 13 Σεπτέμβρη το πρωί αντιπροσωπεία του Συλλόγου παρέστη στην ημερίδα που διοργάνωσε η Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος στο ξενοδοχείο TITANIA με θέμα τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από τον πρώτο διωγμό το 1914. Στην ημερίδα, που συμμετείχαν πάνω από 30 μικρασιατικά σωματεία, από τους εξαίρετους εισηγητές θίχτηκαν θέματα που αφορούσαν το ιστορικό πλαίσιο της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής, την αναγκαιότητα της διεθνούς αναγνώρισης της Μικρασιατικής καταστροφής, τους στόχους και τις διεκδικήσεις του Προσφυγικού Ελληνισμού και την οργάνωση και λειτουργία των Μικρασιατικών Συλλόγων.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας στο χώρο του Μηχανουργείου ο Σύλλογος Μικρασιατών – Κωνσταντινουπολιτών Λαυρεωτικής σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών πρόβαλε το ντοκιμαντέρ «Ίμβρος-Τένεδος: της Μνήμης και της Λήθης στο οποίο παρουσιάζονται η ιστορία και ο πολιτισμός των δύο νησιών μέσα από τις μαρτυρίες των γηγενών κατοίκων. Η εκδήλωση ξεκίνησε με χαιρετισμό της γραμματέως Τριανταφυλλιάς Μήτρου και συνεχίστηκε με την αξιόλογη παρουσίαση του διπλού ντοκιμαντέρ από την επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Πόλης, κυρία Ειρήνη Σαρίογλου η οποία, αφού αναφέρθηκε στο ρόλο και τους στόχους του Ιδρύματος, επεσήμανε τη σημασία της διδασκαλίας για τη γνώση.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, ο περιφερειακός σύμβουλος και αντιπρόεδρος του εμπορικού συλλόγου Λαυρίου κ. Πελέκης, ο Αντιστράτηγος ε.α και δημοτικός σύμβουλος, κ. Μαθιουδάκης, ο δημοτικός σύμβουλος, κ. Σγαρδέλης, ο πρόεδρος του συλλόγου Κρητών κ. Ζωπιάκης, ο πρόεδρος του συλλόγου Θεσσαλών κ. Γιαννάκος, ο πρόεδρος του συλλόγου Πελοποννησίων κ. Αντωνόπουλος, ο πρόεδρος του Κυνηγετικού συλλόγου κ. Ματιάς, ο πρόεδρος του συλλόγου Ηπειρωτών κ. Λαμπίρης, ο κ. Γιώργιζας από την Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής, ο εκδότης της εφημερίδας Ντελάλης κ. Μωυσίδης και η πρόεδρος του συλλόγου Ίρις, κα Αποστόλου.

Στις 14 Σεπτέμβρη ο Σύλλογος Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών Λαυρεωτικής συμμετείχε με το Διοικητικό του Συμβούλιο και αντιπροσωπεία μελών του στις εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν από την Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος στην Αθήνα. Για τα θύματα της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας τελέστηκε, αρχικά, επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό της Αγίας Ειρήνης (Αιόλου), ακολούθησε δέηση στο μνημείο του εθνο-ιερομάρτυρα Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και κατάθεση στεφάνου από εκπρόσωπο της Ο.Π.Σ.Ε ενώ, στη συνέχεια, αντιπροσωπείες από περισσότερα από 30 μικρασιατικά σωματεία συγκεντρώθηκαν με τα λάβαρα και τις σημαίες τους στο Σύνταγμα, παρουσία αγημάτων και εκπροσώπων των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών, για να καταθέσουν στεφάνια στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Για το Σύλλογο Μικρασιατών-Κωνσταντινουπολιτών Λαυρεωτικής το στεφάνι κατέθεσε ο πρόεδρος του συλλόγου κ. Μίμης Δεληγιάννης.

Ντοκιμαντέρ στον κιν/φο “ΟΡΦΕΑΣ” για τα γεγονότα στη Φώκαια 1914

Posted in 2- Παλαιά Φώκαια, 3- Σαρωνίδα, Ιστορία on 07/09/2014 by Αττικός Παρατηρητής

1396592979Ιούνιος 1914.
Στα παράλια της Μικράς Ασίας λαμβάνει χώρα μία μεγάλη παραστρατιωτική επιχείρηση που οδηγεί στο διωγμό 120.000 Ελλήνων κατοίκων από τις εστίες τους.
Το γεγονός αυτό επισκιάστηκε από τις μετέπειτα ιστορικές εξελίξεις, την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, την εκστρατεία των Ελλήνων στη Μικρά Ασία το 1919 και την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. (Δημοσίευμα του Αττικού Παρατηρητή 04/04/2014)
Ο Γάλλος αρχαιολόγος Φελίξ Σαρτιώ (Félix Sartiaux) που πραγματοποιούσε ανασκαφές στην περιοχή της Παλαιάς Φώκαιας αναζητώντας τα ίχνη των αρχαίων Φωκαέων, ιδρυτών της πόλης της Μασσαλίας τον 6ο αιώνα π.Χ., υπήρξε μάρτυρας αυτού του διωγμού.
Κατέγραψε και φωτογράφισε τα γεγονότα και, με κίνδυνο της ζωής του, μαζί με τους συνεργάτες του, έσωσε και φυγάδευσε χιλιάδες Φωκαείς. Προσπάθησε μάταια να ευαισθητοποιήσει την αδιάφορη Ευρώπη.
Ο χρόνος και η Ιστορία οδήγησαν στη λήθη τις προσπάθειές του μέχρι το 2005, όταν ο ιστορικός φωτογραφίας Χάρης Γιακουμής ανακάλυψε στο Παρίσι το φωτογραφικό αρχείο και τα κείμενα του Γάλλου αρχαιολόγου σχετικά με το γεγονός.
Το ντοκιμαντέρ “Γεγονότα στη Φώκαια 1914”, παρουσιάζει αυτόν το λησμονημένο και άγνωστο, για πολλούς, διωγμό μέσα από τις μαρτυρίες του Φελίξ Σαρτιώ.
Είναι μία ανεξάρτητη παραγωγή των Ανιές Σκλάβου και Στέλιο Τατάκη, με γυρίσματα στην Ελλάδα και τη Γαλλία, τη συμμετοχή της πρόσφυγα εν ζωή Σοφίας Δεληγιάννη, απογόνων των προσφύγων και Ελλήνων και Γάλλων ιστορικών. Την πρωτότυπη μουσική έχει συνθέσει ο μουσικός Μάριος Γληγόρης.
Τον Ιανουάριο θα προβληθεί στα πλαίσια της οργάνωσης cine-doc στο Γαλλικό Ινστιτούτο και φιλοδοξεί να συμμετάσχει σε φεστιβάλ ανά τον κόσμο.
Η πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ θα γίνει στις 17 Σεπτεμβρίου 2014, 100 χρόνια μετά το διωγμό, στον κιν/φο “ΟΡΦΕΑΣ” (Λεωφ. Σαρωνίδος 60), κοντά στην Παλαιά Φώκαια Αναβύσσου τον τόπο όπου οι πρόσφυγες του 1914 και του 1922 κατάφεραν να ξαναστήσουν τις ζωές τους.
Ωρα έναρξης : 20:30
Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με τους σκηνοθέτες και τον ιστορικό φωτογραφίας Χάρη Γιακουμή καθώς και η παρουσίαση του βιβλίου “Φελίξ Σαρτιώ, Η καταστροφή της Φώκαιας ”

Υπήρχαν προϊστορικοί άνθρωποι στον Αργολικό κόλπο;

Posted in Επιστήμη - Τεχνολογία, Ιστορία on 06/09/2014 by Αττικός Παρατηρητής

turandor-8Οι επιστήμονες «βούτηξαν» στον βυθό κάτω από τόνους λάσπης στο σπήλαιο Φράχθι – Στόχος η χαρτογράφηση του βυθού και των ιζημάτων της περιοχής
turandor-9

turandor-7

turandor-6

turandor-5

turandor-4

turandor-1

turandor-2

turandor-3Με στόχο να χαρτογραφηθεί με λεπτομέρεια ο βυθός και τα ιζήματα της θαλάσσιας περιοχής του ανατολικού Αργολικού Κόλπου, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν «βουτιά» 225 μέτρων στον Αργολικό κόλπο.
Ειδικότερα η αποστολή της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων με συνεργασία με την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή το Πανεπιστήμιο της Γενεύης και του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), στη θαλάσσια περιοχή του Αργολικού Κόλπου, ψάχνει να βρει στοιχεία που να μαρτυρούν την παρουσία προϊστορικών ανθρώπων στην ευρύτερη περιοχή του Σπηλαίου Φράγχθι.
Οι συμμετέχοντες στο ερευνητικό πρόγραμμα TerraSubmersa στοχεύουν στην αναπαράσταση της περιοχής σε διάφορες χρονικές περιόδους του παρελθόντος όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλότερα από την σημερινή μέχρι και τα 120-125 μέτρα.

Αναλυτικά το δελτίου Τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού αναφέρει:
«Στα πλαίσια του ερευνητικού προγράμματος TerraSubmersa πραγματοποιήθηκε η φετινή αποστολή της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων σε συνεργασία με την Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή, το Πανεπιστήμιο της Γενεύης και του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) στη θαλάσσια περιοχή του όρμου Κοιλάδας και ευρύτερα του Αργολικού Κόλπου. Η λεπτομερής και συστηματική χαρτογράφηση και διερεύνηση της θαλάσσιας περιοχής του Ανατολικού Αργολικού Κόλπου, κοντά στο σπήλαιο Φράγχθι, πραγματοποιήθηκε με τα σκάφη ‘TURANOR PLANETSOLAR” και “ΑΛΚΥΩΝ” στο διάστημα μεταξύ 11-28 Αυγούστου. Χρησιμοποιήθηκαν δύο τομογράφοι υποδομής πυθμένα (Boomer 0,7-3kHz και Chirp 2­7kHz), ηχοβολιστικό σύστημα πλευρικής σάρωσης (side scan sonar 100/400kHz) και πολυδιαυλικό βυθόμετρο (multibeam 200/400kHz).
Σκοπός της θαλάσσιας γεωλογικής-γεωφυσικής έρευνας ήταν να χαρτογραφηθεί με λεπτομέρεια ο βυθός και τα ιζήματα της θαλάσσιας περιοχής του ανατολικού Αργολικού Κόλπου ώστε να γίνει αναπαράσταση της περιοχής σε διάφορες χρονικές περιόδους του παρελθόντος όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλότερα από την σημερινή μέχρι και τα 120-125 μέτρα και να εντοπιστούν στον βυθό πιθανά στοιχεία-μαρτυρίες της παρουσίας προϊστορικών ανθρώπων στην ευρύτερη περιοχή του Σπηλαίου Φράγχθι στον ανατολικό Αργολικό Κόλπο.
Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την πρώτη επεξεργασία και ερμηνεία των Θαλάσσιων γεωλογικών-γεωφυσικών δεδομένων περιλαμβάνουν:
τον εντοπισμό της παλαιο-ακτής σε διάφορα βάθη (μέχρι 225 μέτρα κάτω από τη σημερινή στάθμη της θάλασσας) και σε διάφορες χρονικές στιγμές της Προϊστορικής περιόδου (20.000 χρόνια, 60.000 χρόνια, 140.000 χρόνια πριν από σήμερα).
Πλούσια στοιχεία για την αναπαράσταση του προϊστορικού αναγλύφου κοντά στο Σπήλαιο Φράχθι, συμπεριλαμβανομένης της κοίτης του ποταμού που έρρεε κοντά στο σπήλαιο και τώρα είναι βυθισμένη και καλυμμένη από θαλάσσιο ίζημα.
Την ύπαρξη μιας περιοχής καλυμμένης από 2-3 μέτρα λάσπης σε βάθος 10-12 μέτρων περίπου, κοντά στο Σπήλαιο Φράχθι, η οποία είναι πιθανόν να περιέχει υπολείμματα προϊστορικής ανθρώπινης παρουσίας και πρέπει να ερευνηθεί με υποβρύχια ανασκαφική έρευνα.
Από την επεξεργασία των δεδομένων και τα τελικά αποτελέσματα θα εντοπιστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι θαλάσσιοι χώροι όπου θα διενεργηθεί η ενάλια ανασκαφή τα επόμενα χρόνια της έρευνας, προκειμένου να εντοπιστεί ο οικισμός της νεολιθικής περιόδου που σχετίζεται με τα σημαντικά ευρήματα από το σπήλαιο Φράγχθι.
Η πενταετής έρευνα πραγματοποιείται με τη συνεργασία της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και Ελβετικής Αρχαιολογικής Σχολής υπό τη Διεύθυνση της Προϊσταμένης της ΕΕΑ Δρ Αγγελικής Σίμωσι, με τη συνεργασία του ΕΛΚΕΘΕ και του πανεπιστημίου της Γενεύης. Επιστημονικοί υπεύθυνοι είναι οι: Δέσποινα Κουτσούμπα, καταδυόμενη αρχαιολόγος της ΕΕΑ, Julien Beck, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και Δρ Δημήτρης Σακελλαρίου, ερευνητή του ΕΛΚΕΘΕ».

Ημέρας Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας

Posted in Ιστορία, Λαύριο on 04/09/2014 by Αττικός Παρατηρητής

File2Στα πλαίσια της Ημέρας Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας σας προσκαλεί:

 Σάββατο 13 Σεπτέμβρη 2014

Ώρα 11:00-15:00 Ημερίδα Ο.Π.Σ.Ε με θέμα: 1914-2014 -100 χρόνια από την έναρξη των διωγμών που οδήγησαν στη Γενοκτονία των Ελλήνων της Ανατολής (Ηotel TITANIA).

 Ώρα 7:00 μ.μ-Μηχανουργείο Ο Σύλλογος Μικρασιατών – Κωνσταντινουπολιτών Λαυρεωτικής σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών παρουσιάζει το ιστορικό ντοκιμαντέρ «Ίμβρος-Τένεδος: της Μνήμης και της Λήθης», στο οποίο καταγράφονται και παρουσιάζονται η ιστορία και ο πολιτισμός των δυο νησιών, μέσα από τις μαρτυρίες των γηγενών κατοίκων. Θα προλογίσει η ιστορικός και επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, κα Ειρήνη Σαρίογλου.

Κυριακή 14 Σεπτέμβρη 2014

Ώρα 11:15 Επιμνημόσυνη Δέηση στον Ι.Ν Αγίας Ειρήνης (Αιόλου) προεξάρχοντος του Μακαριότατου Αρχιεπισκόπου Αθηνών & Πάσης Ελλάδος κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ Β’ και ομιλία του βουλευτή κ.Μάξιμου Χαρακόπουλου.

Ώρα 11:45 Δέηση στο μνημείο του εθνο-ιερομάρτυρα Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και κατάθεση στεφάνου του προέδρου της ΟΠΣΕ κ. Αντώνη Οραήλογλου

Ώρα 12:15 Κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη από εκπροσώπους Μικρασιατικών Σωματείων μεταξύ των οποίων και του συλλόγου μας.

Εκδήλωση για τα 100 χρόνια από τα γεγονότα της Φώκαιας του 1914

Posted in 2- Παλαιά Φώκαια, Εξωραϊστικοί - Πολιτιστικοί - Εθνικοτοπικοί σύλλογοι, Ιστορία on 29/08/2014 by Αττικός Παρατηρητής

FOKAEON POLITEIA_A3

«Γεγονότα στη Φώκαια 1914»: Ενα ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει μια σχεδόν ξεχασμένη πτυχή της Ιστορίας

Posted in Ιστορία on 04/04/2014 by Αττικός Παρατηρητής

Πριν το 1922, οι κάτοικοι της Παλαιάς Φώκαιας στην Μικρά Ασία, είχαν υποστεί έναν ανάλογο διωγμό τον οποίο μας θυμίζει τώρα το ντοκιμαντέρ της Ανιές Σκλάβου και του Στέλιου Τατάκη

1396592881_298x195Η καταστροφή της Σμύρνης και τα όσα επακολούθησαν, ο διωγμός των Ελλήνων από την Μικρά Ασία αποτελούν μια πλευρά της Ελληνικής ιστορίας που έχει πλέον καταγραφεί με επιμέλεια και προσοχή σε μια σειρά από ντοκιμαντέρ, με πιο πρόσφατα αυτά της Μαρίας Ηλιού.

Ομως πριν από την Σμύρνη, το 1914, στην Παλαιά Φώκαια, έλαβαν χώρα μια σειρά από εξίσου τραγικά γεγονότα τα οποία θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως προπομπός των όσων ακολούθησαν στην Σμύρνη.

Βρισκόμαστε δυο μήνες πριν την κήρυξη του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου σε μία ταραγμένη περίοδο από πολιτικής και διπλωματικής πλευράς, όταν επιθέσεις ατάκτων τουρκικών ομάδων οδηγούν μεγάλη μερίδα του Ελληνικού πληθυσμού να εγκαταλείψει τα σπίτια του και τις περιουσίες του και να βρει καταφύγιο στην Ελλάδα.

1396592965Την ίδια περίοδο, στην περιοχή βρίσκεται ο Φελίξ Σαρτιώ, Γάλλος ερασιτέχνης αρχαιολόγος, ο οποίος πραγματοποιεί ανασκαφές στην Παλαιά Φώκαια, αναζητώντας την αρχαία μητρόπολη της Μασσαλίας. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του, όχι απλά γίνονται μάρτυρες της απρόκλητης επίθεσης, αλλά με κίνδυνο της ζωής τους καταφέρνουν να σώσουν και να φυγαδεύσουν πολλούς ‘Ελληνες.

Ο Φελίξ Σαρτιώ καταγράφει βήμα βήμα το 24ωρο του διωγμού, τραβάει φωτογραφίες, συγκεντρώνει μαρτυρίες ξένων από άλλες πόλεις και χωριά και κάνει αναφορά σε όλες τις ξένες δυνάμεις, ζητώντας βοήθεια και δικαίωση. Φοβόταν πως αυτό το γεγονός θα αποσιωπηθεί, υπό το βάρος των κοσμοϊστορικών εξελίξεων που ακολούθησαν.

1396592991

Οπως έγραφε ο ίδιος στο βιβλίο του «Le sac de Phocée et l’expulsion des Grecs ottomans d’Asie-Mineure»: «Μπορούμε άραγε να ελπίζουμε ότι η Ευρώπη θα ενδιαφερθεί για την τύχη του δύστυχου αυτού πληθυσμού της Μικράς Ασίας, που τα δικαιώματά του στη χώρα και οι παλιές παραδόσεις, αν εξαιρέσουμε το αίσθημα της ανθρωπιάς, μετρούν δυστυχώς ελάχιστα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν με καλοσύνη και έλεος, μπροστά στα μεγάλα συμφέροντα που διαιρούν τις Δυνάμεις.»

Η Ιστορία δυστυχώς απέδειξε πως οι φόβοι του ήταν βάσιμοι, καθώς αυτός ο πρώτος διωγμός των Ελλήνων από τα παράλια της Μικράς Ασίας, παρέμεινε για πάρα πολλά χρόνια ένα γεγονός άγνωστο στους περισσότερους από εμάς. Ο Πρώτος παγκόσμιος Πόλεμος, μετέπειτα η εκστρατεία του ελληνικού στρατού και η καταστροφή της Σμύρνης το 1922, οδήγησαν στη λήθη τον αφανισμό του ελληνικού στοιχείου το 1914 από την περιοχή των αρχαίων Ιωνικών αποικιών.

Η μαρτυρία του Φελίξ Σαρτιώ και οι επίπονες προσπάθειες του να συγκινήσει την Ευρώπη, έρχονται ξανά στην επιφάνεια με την ανακάλυψη του ξεχασμένου φωτογραφικού του αρχείου στο Παρίσι το 2005, από τον ιστορικό φωτογραφίας Χάρη Γιακουμή ανακαλύπτει το ξεχασμένο φωτογραφικό αρχείο του Σαρτιώ από αυτή την αποστολή.

1396592979

Σήμερα εκατό χρόνια μετά από εκείνον τον διωγμό οι γραπτές μνήμες και οι φωτογραφίες του Φελίξ Σαρτιώ η έρευνα του Χάρη Γιακουμή έρχεται και πάλι στην επιφάνεια μέσα από το ντοκιμαντέρ που ετοιμάζουν -και το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της αποπεράτωσης- η Ανιές Σκλάβου και ο Στέλιος Τατάκης με την βοήθεια της ανιψιάς και κληρονόμου του Σαρτιώ Ζανίς Σιεπκά και του Γάλλου ιστορικού Αντουάν Χερμανί, αλλά και με τις μνήμες απογόνων των προσφύγων στην Ελλάδα και Ελλήνων και Γάλλων ιστορικών.

Το φιλμ εξετάζει το συνολικό πλαίσιο των γεγονότων ξεκινώντας από την Αρχαία Φώκαια και την ίδρυση των αποικιών στο γαλλικό έδαφος, των οποίων οι δεσμοί με την Μικρά Ασία οδήγησαν τον Σαρτιώ ως εκεί. Μιλά επίσης για τον ίδιο τον Σαρτιώ και το έργο του, αλλά και για την σημαντική ανακάλυψη του αρχείου του από τον Χάρη Γιακουμή. Και φυσικά εξιστορεί μέσα από αρχειακό υλικό και μαρτυρίες τα ίδια τα γεγονότα εξετάζει την κοινωνικοπολιτική κατάσταση της Τουρκίας την περίοδο εκείνη και ακολουθεί την διαδρομή των προσφύγων, στα μέρη της Ελλάδας στα οποία βρήκαν καταφύγιο.

1396592948

To «Γεγονότα στη Φώκαια 1914», φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο και ιδιαίτερης σημασίας ντοκουμέντο, ή όπως λένε οι δημιουργοί του «ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ για να τιμήσουμε την μνήμη του Σαρτιώ και να προσφέρουμε στους απογόνους των προσφύγων,100 χρόνια μετά το διωγμό, την ιστορική τεκμηρίωση των γεγονότων».

Περιμένοντας την αποπεράτωσή του και την πρώτη του προβολή, δείτε πιο κάτω ένα demo από το φιλμ και αναζητήστε περισσότερες πληροφορίες στην επίσημη σελίδα του φιλμ στο Facebook

 

H «κατασκευή» της Ιστορίας 25η Μαρτίου: Μύθοι και σύμβολα μιας εθνικής επετείου

Posted in Ιστορία on 25/03/2014 by Αττικός Παρατηρητής

του Χρήστου Κάτσικα, Εφημ. των Συντακτών, 24/3/2014

Το 1870/71, στον εορτασμό για τα 50 χρόνια από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, με μια επίσημη τελετή γίνεται η ανακομιδή των οστών του Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης Γρηγορίου του Ε’ από την Οδησσό στην Αθήνα και η πανηγυρική ένταξή του στους ήρωες και πρωτεργάτες της Ελληνικής Επανάστασης.
Επρόκειτο για μια ακόμη επινοημένη «κατασκευή» της Ιστορίας, διανθισμένη με το γραμμένο το 1872 – κατά παραγγελία του Πανεπιστημίου Αθηνών- ποίημα «Στον ανδριάντα Γρηγορίου του Ε’» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, μέσω της οποίας ο Γρηγόριος Ε’, ο άνθρωπος που όχι μόνο δεν υποστήριξε την Ελληνική Επανάσταση αλλά αντίθετα ήταν, μαζί με την πλειονότητα του ανώτερου κλήρου –σε αντίθεση με την πλειονότητα του λαϊκού κλήρου– ορκισμένος αντίπαλός της, αναγόταν σε σύμβολο του έθνους και σε νεομάρτυρα.
Ήταν αυτός που στην Εγκύκλιο του Μαρτίου 1821 (μαζί με άλλους 22 ανώτατους κληρικούς) ισχυρίστηκε ότι η κυριαρχία των Οθωμανών ήταν θεόπεμπτη και όποιος οργανώνει ανταρσία εναντίον τους, όπως ο Υψηλάντης και ο Σούτσος, κινείται εναντίον τού Θεού και γι’ αυτό η Εκκλησία τον αφορίζει και τον καταδικάζει σε αιώνια τιμωρία.
Gysi
Ο πίνακας του Γύζη «Το κρυφό σχολειό» (1886) έγινε σε μια συγκεκριμένη εποχή, όταν βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη η σκύλευση πάνω στο πτώμα της Επανάστασης του ’21 και η Εκκλησία, σε πλήρη σύμπνοια με την πολιτεία, μετέδιδε τη δική της εκδοχή για το παρελθόν.
Από την άλλη ποιος Ελληνας, σε όποια ηλικία κι αν βρίσκεται, δεν γνωρίζει να πει δυο λόγια για το «Κρυφό Σχολειό» ή για το «ξεκίνημα της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα στις 25 Μάρτη»; Μπορεί να μη γνωρίζουμε για την τύχη των πρωτεργατών τής Επανάστασης, για την εξάρτηση και τους ξένους προστάτες, για την κατάληξη του Αγώνα, όμως όλοι μπορούμε εύκολα να αναφερθούμε στα «δύο πιο σημαντικά γεγονότα της Νεότερης Ιστορίας μας, στο κρυφό σχολειό και στην ευλογία των όπλων στην Αγία Λαύρα από τον Π.Π. Γερμανό, που αποτέλεσε και αφετηρία της Ελληνικής Επανάστασης», όπως χρόνια πολλά τώρα αναφέρουν τα βιβλία, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι εορταστικοί λόγοι στα σχολεία.
Κι αν μας διαφεύγουν κάποιες λεπτομέρειες των βιβλίων, αν έχουμε ξεχάσει τους αναρίθμητους επετειακούς λόγους, σίγουρα έχουμε αποτυπώσει τα πρόσωπα, τις εικόνες, από τους γοητευτικούς πίνακες του Γύζη και του Βρυζάκη, που μαζί με το «Φεγγαράκι μου λαμπρό» του Ιωάννη Πολέμη έμειναν ανέπαφοι – χαραγμένοι βαθιά στη μνήμη. Γιατί η εικόνα λειτουργεί σαν πληροφορία που δεν δέχεται αμφισβήτηση, καθώς βοηθάει να γίνει παρόν το περιεχόμενό της, λειτουργώντας σαν αυτόπτης μάρτυρας.
Ο πίνακας του Βρυζάκη «Ο Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει τη σημαία της Ελευθερίας» (1851) και ο πίνακας του Γύζη «Το Κρυφό Σχολειό» (1886) έγιναν σε μια συγκεκριμένη εποχή που βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη η σκύλευση πάνω στο πτώμα της Επανάστασης του ‘21 και η Εκκλησία σε πλήρη σύμπνοια με την Πολιτεία μετέδιδε τη δική της εκδοχή για το παρελθόν.
Ωστόσο, οι πηγές για τη μελέτη της Επανάστασης του ‘21 είναι αρκετά διαφωτιστικές για την Αγία Λαύρα και το κρυφό σχολειό. Ετσι, εύκολα διαπιστώνουμε ότι για την Αγία Λαύρα και τον Παλαιών Πατρών Γερμανό κανένα δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο της εποχής δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε παρόμοιο γεγονός, ούτε καν ο ίδιος ο Π.Π. Γερμανός στα Απομνημονεύματά του, στα οποία εξιστορεί με λεπτομέρειες τα πάντα, αλλά δεν λέει τίποτε για την Αγία Λαύρα.
Αντίθετα, οι Ελληνες και ξένοι ιστοριογράφοι της Επανάστασης αναφέρουν: Φιλήμων: «παχυλόν ψεύδος» (Φιλήμονος, Δοκίμιο Ιστορικό Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. Γ’, κβ) – Σπ. Τρικούπης: «ψεύδος» (Σπ. Τρικούπη, Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. A’, σ. 229) – Φίνλεϋ: «δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια» (Φίνλεϋ, Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. A’, σ. 217).
Οπως γράφει ο Serge Halim, μπορεί κανείς να φανταστεί πιο περίτρανη απόδειξη ότι η ιστορία ξεπηδάει από το παρόν, αφού άλλωστε η ίδια είναι που το τρέφει; Γι’ αυτό είναι ξεκάθαρο ότι οι λογαριασμοί για μια παιδεία που θα μορφώνει και δεν θα παραμορφώνει παραμένουν ανοιχτοί.
Προφανώς και το πρόβλημα έχει αιτίες που ξεφεύγουν από όσα διαδραματίζονται μέσα στις σχολικές τάξεις. Αλλά μήπως με όλα τα παραπάνω υπονοούμε ότι η εκπαίδευση που λαμβάνουν τα παιδιά μας είναι αθώα;
Tα βιβλία και οι όροι διδασκαλίας της ιστορίας φανερώνουν, ίσως περισσότερο από κάθε τι άλλο, τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν οι υπεύθυνοι του υπουργείου Παιδείας την εκπαιδευτική διαδικασία, καθώς πριμοδοτούν μια επιδερμική συσσώρευση ενός όγκου ασύνδετων μεταξύ τους γνώσεων.
Είναι χαρακτηριστικά όσα σημειώνει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος -για την εξεταστέα ύλη της Ιστορίας- σ’ ένα άρθρο του: «… Εγκύψτε, παρακαλώ, σ’ αυτή την ύλη. Είναι μνημείο ιστορικής λοβοτομής… Δηλαδή από την ιστορική ροή, από τη διαδοχή γεγονότων που ακολουθούν τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ένα βλακώδες “τσιμπιδάκι” τσιμπάει ένα γεγονός εδώ, μία συνθήκη παραπέρα, ένα φαινόμενο ή έναν θεσμό πιο εκεί, χωρίς συνοχή, χωρίς συνέχεια, προχωρώντας με άλματα, αποκόβοντας τα αίτια από τα αιτιατά, διαχωρίζοντας τα πρόσωπα από τις ενέργειες, αποδεσμεύοντας την οικονομία από την πολιτική και τα γράμματα από την κοινωνική συγκυρία, τη διπλωματική ιστορία από την ευρωπαϊκή ή την παγκόσμια πολιτική σκακιέρα. H Ιστορία που ζητούμε από τους υποψηφίους μας να αποστηθίσουν είναι ένα καγκουρό που προχωρεί με πηδηματάκια».
Αλλά και στα νέα βιβλία Ιστορίας Δημοτικού και Γυμνασίου υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Σκόρπιες πληροφορίες «ατάκτως ερριμμένες» προσφέρονται προς «κατανάλωση», ένας σωστός τσελεμεντές, όπου χάνεται η σχέση αιτίας και αποτελέσματος, καθώς και το νόημα της κάθε γνώσης. Απομένουν η τμηματική πληροφορία, η αποσπασματική είδηση, το απομονωμένο γεγονός, χωρίς το «πώς» και το «γιατί».
Πάνω απ’ όλα απουσιάζει η διήγηση. Μα αυτό ακριβώς είναι η ιστορία: η διήγηση για τα πάθη των ανθρώπων, για τον μόχθο τους για τη ζωή και για το χτίσιμο των κοινωνιών τους, για την πίστη που είχαν, τα λάθη που έκαναν, τις αντιστάσεις τους, το αίμα που έχυσαν για δίκαιους και άδικους λόγους. Για όλα αυτά συναρπάζει και μέσα από αυτά δημιουργεί την έφεση για γνώση και την κριτική διάθεση.
Ωστόσο, όπως πολύ σωστά επισημαίνει και η ιστορικός Δήμητρα Λαμπροπούλου, και αυτή η διαπίστωση είναι ελλιπής αναφορικά με το ερώτημα που μας απασχολεί. Γιατί η σχέση που τα παιδιά διαμορφώνουν με την ιστορία εντάσσεται στην ευρύτερη στάση που η κοινωνία επιφυλάσσει στην ιστορική γνώση. Στο κλίμα της εποχής ευδοκιμεί η υποταγή σ’ ένα παρόν που θεωρείται αυτονόητο και δεδομένο, ενώ συγχρόνως εκχερσώνονται τα ερωτήματα που μπορούν να υπονομεύσουν αυτή την εικόνα.
Αν δεχτούμε ότι η άγνοια του παρελθόντος δεν προκαλεί μόνο συγχύσεις στη γνώση του παρόντος αλλά και υπονομεύει κάθε δυνατότητα δράσης στο παρόν, τότε πρέπει να αναρωτηθούμε όχι μόνο για τις ανιστόρητες απαντήσεις λίγων μαθητών αλλά και για το αν η ιστορική γνώση των υπόλοιπων πολλών συμβάλλει στην ανάληψη τέτοιας δράσης. Αν τους βοηθά να γίνουν εξερευνητές του ζωντανού κόσμου και όχι ξεσαβανωτές των νεκρών. Αν, με άλλα λόγια, η γνώση τους για την ιστορία αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη της κριτικής τους συνείδησης και πρακτικής.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,501 other followers

%d bloggers like this: